Sabah Yürüyüşü Notları: Eğitim okul da mı başlar?

 Bir sabah yürüyüşünde

İnsan bazen bir manzarayı değil, bir toplumsal fotoğrafı seyreder yürürken. Dün sabah yürüyüşümde karşılaştığım bir sahne, bana küçük davranışların büyük etkisini hatırlattı. Gün aydınlanmak üzereydi. Yerlerde çiğ ve havada nefis bir koku vardı.  Sokaklar hafif hafif hareketleniyordu. Sabah yürüyüşlerimle yeni evimizin mahallesinde hem geldiğimiz yeni çevreyi tanıyor hem de sporumu yapıyordum. Henüz tanımadığım sokaklar, yeni köşeler, farklı evler vardı bolca. Sokağın köşesinden döndüğümde mahalledeki okulun önüne geldim.

Okul Kapısında

Araçlar kapının önünde sıraya dizilmişti. Veliler direksiyon başında, gözleri telefonda ya da boşlukta.  Fabrikada bant sistemi gibi bahçe kapısına yakınlaşıp, çocuğunu indiriyordu. Arka arabadakiler sıranın onlara gelmesini bekliyor ve tam kapının önüne gelince duruyorlardı. Az geride indirseler çocukları sanki polis ceza kesecekti. Her şey o kadar mekanik, o kadar alışılmıştı ki…

                                                  c       

Kapıda bir görevli vardı. Her araca sırayla yaklaşıyor, büyük bir ciddiyetle eğilip kapıyı açıyordu. Çocuklar araçlardan iniyorlardı: 10, belki 12 yaşlarında.

·         İlk araç geldi.

Kapıyı açtı.

Çocuk indi.

·         İkinci araç geldi.

Kapıyı açtı.

Çocuk indi.

·         Üçüncü araç geldi.

Kapıyı açtı.

Çocuk indi. Ve yürüdü çocuk. Kapıyı dahi kapatmadan.

Üniformalı orta yaşlarını geride bırakmış adam kapıyı açarken, yüzüne bile bakılmıyordu. O kadar görünmezdi ki, varlığı bile fark edilmiyordu. Sanki kapı kendiliğinden açılmış.  Sanki orada biri yokmuş gibiydi. İnen çocuklarda ne bir selam ne bir sabah vardı. Yüzlerde ne okul heyecanı ne merak, ne uykulu bir gülümseme.

Eğitim Evde Başlar: Küçük Davranışların Büyük Etkisi

Yürümeyi bıraktım.“Sanki o olmasa kapıyı açıp inemeyecekler.  Çocuklara seslenmemek için zor tuttum kendimi. “Babanızın uşağı mı var burada, hayırdır?”  Sadece ben görüyor olamazdım herhalde. Ama öyleydi. O kadar aciz göründüler ki gözüme o an. Adamsa ne kırgın görünüyordu, ne şikâyetçi. Yüzünde ne öfke, ne beklenti. Bu durumu normalleştirmişti anlaşılan.  O da “günaydın” demiyordu.  Belki de artık kimse demiyordu.

Sanki sabahlar böyle yaşanmalıymış gibi.

Sanki herkes rolünü biliyor, kimse sahneden çıkmıyormuş gibi. Sadece geçip gitme hâli. Sanki sabah, bir başlangıç değil de… Bitirilmesi gereken bir işlem. 

Sanki okul, sadece girilmesi ve çıkılması gereken bir bina.

Sanki insanlık, zil çalana kadar askıya alınmış.

“Ben olsam selam verirdim,” dedim içimden. Ama o kalabalıkta ben de bir şey demedim.  O an durdum. Sadece izledim. Sonra, tebessüm ederek karşı kaldırıma geçtim. Adam beni görmedi tabii.

Ve düşündüm:

Bir çocuğun sabah selamı, teşekkür etmesi, göz teması kurması gibi en temel davranışlar okul müfredatında yok. O yüzden bunlar evde öğrenilir. Eğitim ailede başlar. Onun sorumluğunu alan ebeveynlerde iş biter. Ailede müfredat sabah sofralarında, kapıdan çıkarken, yolda yürürken başlar. Çocuğa selam vermeyi öğreten, teşekkür etmeyi hatırlatan, insanı fark etmeyi öğreten en yakınındakilerdir.

Bir çocuğun “günaydın” demesi, sadece bir kelime değildir. Onun ile ilgili o kadar çok şey anlatır ki. Bir çocuğun sabah kapısını açan görevliyi fark etmesi, ona selam vermesi, teşekkür etmesi… Bunlar küçük ama köklü davranışlardır.

Ve bu davranışlar, okul kapısında değil; evin kapısında başlar.

Belki Yarın Sabah…

Ve belki…

Yarın sabah, durmam sadece.

Konuşurum.

Yaklaşır  ve “Günaydın,” derim.

Belki bir çocuk duyar.

Belki bir veli fark eder.

Belki bir görevli gülümser.

Belki bir şey değişir.

Belki görünmeyen biri,  o sabah görünür olur.

Eve Dönerken Aklımda Deli Sorular

·         Ne zaman göz göze gelmekten vazgeçtik?

·         Ne zaman bir selam vermek, “günaydın” demek gereksiz oldu?

·         Tebessüm etmeyi ne zamandan beri çok görür olduk?

·         Eğitim gerçekten okul binasında mı başlar, yoksa öncesinde mi?